Friday, September 20, 2019
Home > GÓP NHẶT CÁT ĐÁ > Chọn niên hiệu mới cho hoàng đế : Nhật thoát dần ảnh hưởng của Trung Quốc
GÓP NHẶT CÁT ĐÁ

Chọn niên hiệu mới cho hoàng đế : Nhật thoát dần ảnh hưởng của Trung Quốc

Nhật Bản : Hoàng thái tử Naruhito (T) và Nhật hoàng Akihito (P) nhân buổi chúc mừng đầu năm 2019.Kazuhiro NOGI / AFP

Nhật Bản chuẩn bị sang trang thời đại Heisei – Bình Thành, để bước vào triều đại Reiwa- Lệnh Hòa, một khi hoàng thái tử Naruhito lên ngôi vào đầu tháng 5/2019. Khác với các đời tiên đế, nên hiệu của hoàng đế thứ 126 của xứ hoa anh đào được chọn từ một bài thơ cổ của Nhật, chứ không được trích từ điển tích của Trung Hoa.

Một triều đại mới sắp mở ra tại Nhật Bản. Điện thoại thông minh, bạn đồng hành vượt hàng rào kiểm duyệt của Bắc Triều Tiên. Dân Bồ Đào Nha mệt mỏi trước nếp sống ngông cuồng của nữ hoàng nhạc Pop, Madonna. Pháp dự trù tạo 150.000 việc làm nhờ tổ chức Thế Vận Hội Paris 2024 : Tokyo, Bình Nhưỡng, Lisboa và Paris là bốn chặng dừng trong tạp chí Thế Giới Đó Đây ngày 06/04/2019.

Ý nghĩa chính trị của việc chọn niên hiệu cho hoàng đế

Tại kinh đô Nhật Bản giáo sư Vũ Đăng Khuê trở lại với sự kiện được chú ý nhất trong tuần tại xứ hoa anh đào : hôm 01/04/2019, thủ tướng Shinzo Abe thông báo niên hiệu cho một thời kỳ sắp mở ra khi hoàng thái tử Naruhito lên ngôi thay cha là Nhật hoàng Akihito.

Sau đúng 30 năm trị vì, lấy niên hiệu là Heisei – Bình Thành, hoàng đế Akihito, 85 tuổi, sẽ thoái vị vào cuối tháng 4/2019, nhường ngôi lại cho đông cung thái tử. Naruhito ngày 01/05/2019 sẽ trở thành vị hoàng đế thứ 126 của một triều đại với 2.600 năm lịch sử. Trả lời RFI giáo sư Vũ Đăng Khuê từ Tokyo giải thích thêm về ý nghĩa và nguồn gốc của hai chữ “Lệnh Hòa” :

GS Vũ Đăng Khuê : “Hai chữ Reiwa được trích từ bốn câu thơ của quyển thứ 32 tác phẩm Vạn Diệp Tập. Đây là tuyển tập thơ cổ xưa nhất của Nhật, gồm hàng vạn, những bài thơ của Thiên Hoàng, của các bậc cung phi, quan chức, binh sĩ, dân thường và thậm chí là cả thơ của người ăn mày nữa. Bài thơ theo chữ Hán :

Sơ xuân Lệnh nguyệt,

Khí thục phong Hòa,

Mai kình tiền phấn bạt,

Lan bội hậu hương huân

Dịch :

Tiết đầu Xuân làm cho trăng trong, khí thuận

Hoa mai nẩy mầm vươn chồi,

Hoa lan tựa như ngọc sáng,

Kiêu hãnh ngát hương thơm”.

Có nhiều giải thích cho việc chọn niên hiệu là Lệnh Hòa, nhưng theo tôi, giải thích hay nhất đã được thủ tướng Shinzo Abe đưa ra. Ông nói : “Văn hóa được nuôi dưỡng khi mọi người đối xử với nhau bằng tình cảm đẹp xuất phát từ trái tim. Đó chính là ý nghĩa của niên hiệu mới, hy vọng muôn dân đạt được những khát vọng của mình như những bông hoa nở rộ sau một mùa đông khắc nghiệt”.

RFI : Khác với truyền thống trên xứ hoa anh đào, khác với vua cha, lần này niên hiệu của Nhật hoàng tương lại đã không được trích từ một điển tích hay kinh thi của Trung Hoa, vậy phải chăng cử chỉ này còn bao hàm một ý nghĩa chính trị nữa ?

GS Vũ Đăng Khuê : Trước kia Thiên Hoàng luôn chọn niên hiệu, nhưng từ năm 1979 thì đây là công việc của chính phủ. Lần đầu tiên mà chính quyền Tokyo chọn niên hiệu cho hoàng đế là khi Akihito lên ngôi thay vua cha năm 1989 và niên hiệu được chọn là Heisei – Bình Thành. Văn hóa Nhật ảnh hưởng nhiều từ văn hóa cổ điển Trung Hoa.

Trước đây các niên hiệu luôn được chọn từ những quyển Kinh Thi của Trung Hoa. Nhưng qua việc chọn lựa này, mình có thể hiểu rằng Nhật Bản muốn thoát dần ảnh hưởng của văn học cổ điển Trung Hoa. Thủ tướng Abe lưu ý : “Tôi hy vọng lịch sử, truyền thống, văn hóa và thiên nhiên của đất nước Nhật Bản sẽ được trao lại cho các thế hệ kế tiếp. Một cuộc thăm dò sau đó của một tờ báo lớn tại Tokyo cho thấy 88 % người Nhật thích việc chọn lựa này. Điều này cho thấy, một cách gián tiếp người Nhật không muốn ảnh hưởng của Trung Hoa vào việc chọn niên hiệu cho Nhật hoàng”.

(Theo RFI)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *